Wzrok jest podstawowym narzędziem poznawczym, umożliwiającym prawidłowy rozwój dziecka. Jakiekolwiek uszkodzenie lub niedomogi w zakresie narządu wzroku dziecka wpływają na jego funkcjonowanie, aktywność ruchową, komunikację z otoczeniem, rozwój intelektualny, procesy poznawcze, a w wieku dorosłym na zdobywanie zawodu. Stąd tak istotna jest wczesna profilaktyka i przeprowadzanie badań przesiewowych wzroku u dzieci w wieku wczesnoszkolnym. U dzieci w wieku 3-6 lat jednym z głównych celów badań przesiewowych jest niedowidzenie, związane z nim zaburzenia okulistyczne, zez i różnowzroczność (anizometropia).

Noworodkom, tuż po urodzeniu, badania przesiewowe w kierunku zaćmy i siatkówczaka wykonuje pediatra. W okresie pomiędzy około 5 a 9 rokiem życia następuje najbardziej intensywny rozwój narządu wzroku.  Gdy w tym czasie wystąpi jakakolwiek nieprawidłowość w obrębie wzroku i nie zostanie ona zdiagnozowana oraz nie wdroży się odpowiedniego leczenia, wówczas zmiany utrwalą się i ich wyleczenie może okazać się  niemożliwe.

Uzasadnienie diagnostyki w kierunku chorób oczu u dzieci

Konieczność wykonywania przesiewowych badań wzroku u dzieci wynika z tego, że objawy wielu chorób oczu u małych dzieci mogą być niedostrzeżone zarówno przez nie same, jak i rodziców. Dziecko z jednostronnym, a często również z istotnym obustronnym upośledzeniem widzenia raczej nie skarży się na żadne dolegliwości, rzadko zgłasza też, że słabo widzi. Tego typu zaburzenia widzenia najczęściej są rozpoznawane na podstawie badań przesiewowych. Czas również ma tutaj ogromne znaczenie i jakiekolwiek działania mające na celu redukcję zaburzenia muszą być podjęte w okresie, gdy u dziecka kształtuje się prawidłowe widzenie tj. do 9 roku życia. Od wczesnego wykrycia nieprawidłowości w funkcjonowaniu wzroku zależy, czy zastosowane leczenie przyniesie oczekiwany rezultat i dziecko zostanie wyleczone.  Odpowiednio dobrane testy przesiewowe i rzetelnie przeprowadzone badania wzroku pozwalają na rozpoznanie wczesnych stadiów zaćmy dziecięcej i siatkówczaka oraz innych nieprawidłowości narządu wzroku.

Badania przesiewowe wzroku dzieci w ramach działalności naszej fundacji

Badania przesiewowe przeprowadzane przez naszą fundację (Fundacja Zobaczyć Jutro) obejmują m.in. zbadanie następujących parametrów wzroku:

a) ostrości wzroku do bliży i dali,

b) cover test do dali i bliży,

c) badanie konwergencji oraz określenie PBK (punktu bliży konwergencji),

d) badanie zeza ukrytego na skrzydle Maddoxa,

e) badanie ruchomości mięśni gałek ocznych,

f) badanie widzenia przestrzennego, obejmującego test TNO i/lub Test Motyl,

g) badanie poczucia widzenia barw – test Matsubary,

h) określenie dominacji oka.

Po zakończonym badaniu przesiewowym Fundacja przekazuje opiekunowi prawnemu dziecka, na piśmie, wyniki przeprowadzonych badań, a w przypadku nieprawidłowości – informację o sposobach dalszej diagnostyki okulistycznej lub o konieczności podjęcia ćwiczeń ortoptycznych w domu lub w gabinecie ortoptycznym. Badanie przesiewowe wykonywane jest zawsze przez dyplomowanych ortoptystów, mających wieloletnie doświadczenie w pracy z dziećmi.

W następnym wpisie na naszym blogu umieścimy informacje na temat krótkiej charakterystyki wybranych  chorób oczu wykrywanych podczas badań przesiewowych wzroku. Już dziś zapraszamy do lektury!